ضد عفونی کردن گیاهان دارویی
ضد عفونی کردن گیاهان دارویی، آموزش جامع و کامل (قسمت اول)

ضد عفونی کردن گیاهان دارویی، آموزش جامع و کامل

قسمت اول

تآثیر گیاهان دارویی در زندگی

گیاهان دارویی(البته بدون ضد عفونی و گندزدایی شدن) یکی از محصولات باستانی،سنتی و طبی ایران و برخی از کشورهای جهان مثل چین و هند می باشند.پزشکان حاذق ایرانی همچون ابن سینا که شهرت جهانی خود را پس از این همه سال در تمامی جهان گسترانیده و هرپزشکی حتی اگر شده است به اندازه یک صفحه، حتما کتاب قانون ایشان را مطالعه نموده است.

این پزشکان توانمند بدون استفاده از داروهای شیمیایی امروزه توانسته اند بیماران خود را صرفا با استفاده از دانش به دست آمده از طبیعت درمان می نموده اند.

آنها با آزمایش و خطا و دانش تجربی خود توانسته اند خواص درمانی بسیاری از گیاهانی که ما امروزه آنها را به عنوان گیاهان دارویی می شناسیم کشف و ضبط نموده و به نسل های بعد از خود منتقل نمایند.

این گیاهان با وجود مواد موثره خود، بسیاری از نیازهای فعلی جوامع بشری در حوزه درمان را مرتفع نموده و موجب پایداری طبیعتی بدون مواد شیمیایی خواهند شد.

هرچند هیچ کس نمی تواند مدعی شناسایی همه خواص گیاهان دارویی باشد، این موضوع باعث گردیده که احتمال درمان همه بیماری های فعلی به واسطه گیاهان دارویی تقویت شود.

اولین مخاطره

در حوزه مصرف گیاهان دارویی اولین مخاطره ای که برای مصرف کنندگان نهایی به وجود می آید، وجود باکتری های مضر بر روی این گیاهان پس از برداشت،خشک نموده و ارائه به بازار می باشد.

این باکتری ها منشاء مختلفی دارند.می توانند در هر یک از مراحل کاشت، داشت،برداشت،خشک نمودن و بسته بندی از محیط آلوده اطراف بر روی گیاه قرارگرفته باشد ویا ناشی از استفاده از کوها و سموم غیر متعارف باشند و یا حتی در برخی موارد ناشی از خود گیاه باشند.

برخی از این باکتری ها ممکن است توسط سیستم ایمنی بدن دفع شوند، تعدادی نیز ممکن است موجب ناراحتی های موضعی گردند ولی برخی از این باکتری ها ممکن است باعث بروز صدمه های جبران ناپذیری به بدن شوند و موجب گردند که افراد عطای استفاده از گیاهان دارویی را به لقای آن ببخشند!

(تصویر شماره یک نمونه ترانس یک دستگاه UV-C)

ضد عفونی کردن گیاهان دارویی

روش های گندزدایی گیاهان دارویی

پلاسمای سرد

پلاسمای سرد یک تکنولوژی بسیار جوان بوده که خوشبختانه دانشمندانی از ایران نیز به آن دست یافته اند.پلاسمای سرد یک روش غیر حرارتی برای کشتن بسیاری از میکروارگانیسم های مضر می باشد.

پلاسما یک گاز یونیزه شده است که مکانیسمی شبیه به اشعه فرابنفش داشته و موجب پاره شدن غشای سلولی، اکسیداسیون اسید های آمینه و در نهایت تخریب DNA میکروارگانیسم ها می شود.

این شیوه گندزایی بیشتر مناسب صنایعی است که امکان افزایش دما به روش های مختلف به دلیل تخریب مواد موثره، تخریب رنگ دانه ها، ایجاد واکنش های شیمایی و از بین رفتن کیفیت را ندارند.

در پزشکی می توان برای ضدعفونی کردن زخم هایی که نمی توان به روش های دیگر آنها را ضدعفونی کرد بیشترین کاربرد را دارد.

پلاسمای سرد علی رغم اینکه در داخل ایران تولید شده است، به دلیل گرانی و مقرون به صرفه نبودن نمی توان از آن برای صنایع کوچک استفاده نمود.

©در همین زمینه مطالعه نمایید: گندزدایی گیاهان دارویی، آموزش جامع و کامل(قسمت دوم)

گاز اوزون

گاز اوزون یک مولکول با سه اتم اکسیژن ناپایدار بوده و به دلیل تمایل بسیار زیاد جهت واکنش با سایر عناصر محیطی خاصیت اکسید کنندگی بسیاری دارد. این گاز در طبیعت با تابش اشعه فرابنفش یا بر اثر تخلیه الکترکی بسیار قوی(رعد و برق)حاصل می شود.

این گاز به صورت مصنوعی توسط رآکتورهایی که از لامپ های مخصوص اشعه فرابنفش(با طول موج۱۸۵تا۱۸۹ نانومتر) ساخته شده اند ایجاد می شود.

انجام فرایند گندزدایی و ضدعفونی کردن با این سیستم دارای خطر کمتری بوده و هزینه زیادی نیز به تولید کنندگان وارد نمی آورد.با داشتن یک Clean Area و همچنین یک راکتور اوزون مناسب(مناسب فضای مورد نظر)می تواند به راحتی مواد مورد نظر را گندزایی نمود.

گاز اوزون به دلیل گاز بودنش می تواند به خوبی در لابلای مواد مورد نظر ما رسوخ نموده و عمل گندزدایی به شکل کامل صورت پذیرد.

اما ضد عفونی کردن گیاهان دارویی با استفاده از گاز اوزون، روشی صحیح برای گندزدایی محصولات نمی باشد.گاز اوزون باعث فساد مواد موثره موجود در گیاهان شده و موجب می گردد تا گیاهان دارویی که قرار است خواص درمانی داشته باشند تبدیل به محصولاتی با احتمال بیماری زایی بالا گردند.

از طرفی این گاز بر روی رنگ دانه های گیاهان دارویی نیز تأثیر گذاشته و موجب تغییر رنگ این گیاهان می گردد.به همین دلیل نباید از این گاز در صنعت گیاهان دارویی به عنوان یک محصول گندزدایی کننده محصولات(گیاهان دارویی) استفاده کرد.

اشعه فرابنفش(مورد استفاده در مزارع زرگیاه)

خورشید یک منبع انرژی عظیم است که طول موج های وسیعی از طیف الکترومغناطیسی تولید می نماید.این طیف ها بطور کلی به هشت دسته تقسیم می شوند:

  • اشعه گاما
  • اشعه ماوراء بنفش(UV)
  • اشعه کیهانی
  • اشعه های مرئی(برای انسان و حیوانات)
  • اشعه ایکس(X)
  • اشعه مادون قرمز
  • اشعه ماکروویو
  • اشعه رادیویی

از میان این طیف ها، اشعه فرابنش بود که از اواخر قرن نوزدهم به عنوان یک ضدعفونی کننده بسیار قوی مورد ستفاده قرار گرفت.

(تصویر شماره دو نمونه لامپ UV-C)

این اشعه به لحاظ طول موجی مابین اشعه های مرئی و اشعه ایکس قرار گرفته و قابل دیدن نیست.طول موج این اشعه ما بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ نانومتر است.

اشعه فرابنش در یک تقسیم بندی به چهار بخش تقسیم می شود:

  • UV-A که طول موجبی بین ۳۱۵ تا ۴۰۰ نانومتر را دارد.
  • UV-B که طول موجبی بین ۲۸۰ تا ۳۱۵ نانومتر را دارد.
  • UV-C که طول موجبی بین ۲۰۰ تا ۲۸۰ نانومتر را دارد.
  • Vacuum UV که طول موجبی بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ نانومتر را دارد.

این اشعه بر روی کلیه میکرو ارگانیسم ها مثل باکتری ها،مخمر ها،قارچ ها،جلبک ها و حتی ویروس ها تأثیر گذار بوده و موجب ضد عفونی شدن بسیار گسترده ای می شود.

طول موج ۲۵۳.۷ نانومتر بیشترین کشندگی برای میکروارگانیسم های زنده را داراست، با این حال تمام طول موج های ما بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ نانومتر(UV-C) دارای خاصیت گندزدایی می باشد.

(تصویر شماره ۳ نمونه لامپ اشعهUV در طول موج ۱۸۵ نانومنر)

هرچند تمامی این میکروارگانیسم ها به وسیله این اشعه از بین رفته و غیر فعال می شوند اما بسته به نوع می توانند مقاومت متفاوتی نسبت به تابش اشعه فرابنفش داشته باشند.این اشعه با تخریب دیواره سلولی و تأثیر بر روی پروتئین هایی که وجود آن ها برای این میکروارگانیسم ها ضروری می باشد موجب نابودی آنها می گردد.به طور کلی ۹۹.۹ % میکروارگانیسم ها به وسیله این روش گندزدایی از بین می روند.

ادامه دارد …

نظرات کاربر
۰ (۰ رای)